Cunha mở ra hình hài mới cho Brazil

Matheus Cunha đang trở thành chìa khóa trong cách vận hành hàng công Brazil tại World Cup 2026.

Brazil bước vào World Cup 2026 với một câu hỏi lạ lẫm: ai mới là trung phong số một? Với một nền bóng đá từng sản sinh Ronaldo, Romario, Adriano và rất nhiều số 9 trứ danh, sự mơ hồ ấy là điều không quen thuộc. Ngay cả Carlo Ancelotti cũng không có đáp án rõ ràng trước giải, khi ông lần lượt thử Matheus Cunha, Igor Thiago, Endrick, Joao Pedro và Richarlison.

Số 9 không giống Brazil truyền thống

Sau ba trận vòng bảng, câu trả lời đang nghiêng về Cunha. Không phải vì anh giống những trung phong vĩ đại của Brazil trước đây, mà bởi anh khác họ.

Cunha không phải mẫu số 9 cổ điển chỉ chờ bóng trong vùng cấm. Anh cũng không đơn thuần là một số 10 chuyên kiến thiết. Anh nằm giữa hai hình mẫu ấy, giống một “số 9 rưỡi”, vừa có thể ghi bàn, vừa có thể lùi sâu kết nối lối chơi.

Đó là điều khiến Brazil trở nên khó đoán hơn. Cunha ghi 3 bàn từ đầu giải, nhưng giá trị của anh không chỉ nằm ở thống kê bàn thắng. Anh di chuyển rộng, kéo hậu vệ đối phương ra khỏi vị trí, tạo khoảng trống cho Vinicius Junior và Rayan băng lên. Khi hậu vệ theo kèm, Brazil có thêm không gian ở phía sau. Khi đối phương bỏ mặc, Cunha có thời gian nhận bóng giữa các tuyến, xoay người, chuyền bóng hoặc tự dứt điểm.

Cựu tiền vệ Lucas Leiva so sánh Cunha với Roberto Firmino, và đó là liên tưởng hợp lý. Cả hai đều không chơi như trung phong thuần túy. Họ làm cho hệ thống vận hành mềm hơn bằng những pha lùi sâu, bằng khả năng đọc khoảng trống và bằng việc khiến trung vệ đối phương luôn rơi vào thế lưỡng lự.

Carlo Ancelotti giúp Brazil trở nên linh hoạt hơn, thay vì phụ thuộc vào một bản sắc cố định.

Cunha còn đặc biệt ở khía cạnh phòng ngự. Có thời điểm anh là người khởi phát pressing. Có lúc anh lùi rất sâu, gần như chơi như một số 6 phía trước hàng tiền vệ.

Bản đồ chạm bóng trước Scotland cho thấy 15 trong 38 lần chạm bóng của Cunha diễn ra ở phần sân nhà. Trước Haiti, con số tương tự là 14 trong 41 lần chạm bóng ở phần sân nhà hoặc vòng tròn giữa sân.

Một trung phong Brazil thường được kỳ vọng đứng gần khung thành nhất. Cunha lại có thể xuất hiện ở rất xa khung thành, rồi kéo bóng lên để mở ra pha tấn công. Chính sự khác biệt ấy giúp Brazil có thêm một tầng kết nối, thay vì tách rời hàng công với phần còn lại của đội hình.

Chấn thương của Raphinha trước Morocco cũng vô tình giúp Ancelotti tìm được công thức hợp lý hơn. Raphinha là cầu thủ xuất sắc, nhưng có xu hướng di chuyển rộng và linh hoạt. Khi Rayan vào sân, cánh phải của Brazil trở nên cố định hơn. Với Vinicius một bên và Rayan bên còn lại, Cunha có thêm khoảng trống ở trung lộ để làm điều anh giỏi nhất.

Điều quan trọng là Brazil lúc này không bị khóa vào một phương án. Igor Thiago vẫn có thể là lựa chọn khi đội cần một trung phong cắm, chơi cao, ghim trung vệ và tạo sức ép thể chất. Nhưng với trạng thái hiện tại, Cunha cho Ancelotti sự cân bằng mà Brazil từng loay hoay tìm kiếm.

Brazil mới biết cách thích nghi

Sự thay đổi của Brazil không chỉ nằm ở Cunha. Nó nằm trong cách Ancelotti đang tái định nghĩa bản sắc đội bóng. Brazil hiện tại không còn nhất thiết phải giữ bóng nhiều, dồn ép liên tục hay tấn công theo kiểu áp đặt từ đầu đến cuối. Họ có thể nhường bóng, kéo đối phương vào vị trí mong muốn, rồi pressing đúng thời điểm để trừng phạt.

Trận gặp Scotland cho thấy rõ điều đó. Brazil không cần kiểm soát bóng vượt trội để kiểm soát trận đấu. Họ để đối thủ cầm bóng trong những vùng ít nguy hiểm, định hướng đường triển khai, rồi tung sức ép khi thời cơ xuất hiện. Bàn thắng đầu tiên và pha lập công thứ hai bị từ chối không đến từ may mắn, mà là kết quả của một cái bẫy chiến thuật.

Đây là điểm làm nên giá trị của Ancelotti. Ông không ép Brazil phải sống trong một khuôn mẫu cố định. Với ông, bản sắc không nằm ở việc luôn kiểm soát bóng 70% hay luôn tấn công rực lửa. Bản sắc của Brazil hiện tại là khả năng thích nghi. Khi có những cá nhân đủ thông minh để thay đổi theo thế trận, cả tập thể cũng có quyền linh hoạt theo cách ấy.

Brazil bước vào trận gặp Nhật Bản với sự tự tin lớn hơn sau ba trận vòng bảng tiến bộ rõ rệt.

Brazil mới cũng khác Brazil cũ ở cách dùng hậu vệ biên. Trong quá khứ, đội bóng áo vàng luôn gắn với những hậu vệ biên bùng nổ như Roberto Carlos, Cafu, Maicon, Marcelo hay Dani Alves. Nhưng tại World Cup 2026, Douglas Santos, Roger Ibanez hoặc Danilo chơi thận trọng hơn. Họ không dâng cao liên tục, mà giữ cấu trúc chắc chắn hơn cho hàng thủ.

Sự tiết chế ấy không làm Brazil kém nguy hiểm. Ngược lại, nó giúp Vinicius giữ vị trí cao hơn và sung sức hơn khi đội chuyển trạng thái. Brazil vì thế bớt phô trương hơn, nhưng thực dụng và cân bằng hơn. Hàng thủ mới thủng lưới một bàn, trong khi hàng công đã ghi bảy bàn. Đó là con số đủ để người Brazil lạc quan.

Hàng tiền vệ cũng đã được sửa lại sau trận mở màn trước Morocco. Khi ấy, Casemiro bị bỏ quá trống trải ở trung tuyến và hứng nhiều chỉ trích. Nhưng vấn đề không nằm ở riêng anh. Casemiro không phải mẫu cầu thủ có thể một mình bao phủ mọi khoảng trống, đặc biệt ở tuổi 34.

Từ đó, Ancelotti chuyển Brazil từ 4-2-3-1 sang 4-3-3. Khi Bruno Guimaraes dâng cao, Casemiro vẫn còn Lucas Paqueta hỗ trợ bên cạnh. Cấu trúc ấy giúp Brazil kiểm soát tốt hơn trước Haiti và Scotland, đồng thời tạo nền tảng quan trọng trước trận gặp Nhật Bản.

Nhật Bản sẽ là bài kiểm tra thật sự. Họ linh hoạt, giàu tốc độ và nguy hiểm hơn Haiti hay Scotland trong tấn công. Trước một đối thủ không ngừng di chuyển, Brazil cần sự chặt chẽ của hàng thủ, sự cân bằng của hàng tiền vệ và khả năng kết nối của Cunha ở phía trên.

Sau trận đầu, người Brazil còn lo lắng. Sau ba trận, họ đã bắt đầu mỉm cười. Nhưng vòng knock-out là nơi mọi cảm giác tích cực phải được chứng minh lại từ đầu. Brazil của Ancelotti đang thành hình, nhưng hình hài ấy chỉ thật sự có giá trị nếu tiếp tục chiến thắng.

Cunha không phải số 9 Brazil quen thuộc. Nhưng có thể chính một số 9 khác thường mới là điều Brazil cần lúc này.