FIFA Days đang làm lại cán cân bóng đá Đông Nam Á

Khi các CLB có nghĩa vụ nhả người, những đội như Indonesia, Philippines hay Thái Lan tiến gần hơn tới phiên bản mạnh nhất của mình.

Indonesia từng hòa Singapore 1-1 ở ASEAN Cup hồi đầu tháng 8. Đến tối 25/9, vẫn là hai đội ấy nhưng Indonesia thắng 2-0, kiểm soát thế trận và gần như không cho đối thủ nhiều cơ hội.

Khác biệt không chỉ nằm ở phong độ. ASEAN Cup diễn ra ngoài FIFA Days nên các CLB không có nghĩa vụ nhả cầu thủ. FIFA ASEAN Cup lại nằm trong cửa sổ thi đấu quốc tế, giúp nhiều đội gọi được lực lượng mạnh hơn, đặc biệt là những tuyển phụ thuộc nhiều vào cầu thủ chơi bóng ở nước ngoài.

Indonesia là ví dụ rõ nhất. Trước Singapore, HLV John Herdman sử dụng đội hình xuất phát gồm 11 cầu thủ sinh ở nước ngoài, với Maarten Paes, Kevin Diks, Elkan Baggott, Justin Hubner, Calvin Verdonk, Joey Pelupessy, Ragnar Oratmangoen và Ole Romeny. Báo Indonesia ghi nhận đây là lần đầu đội tuyển nước này xuất phát mà không có cầu thủ sinh tại Indonesia.

Chưa đầy hai tháng trước, Herdman không có điều kiện sử dụng lực lượng như vậy. Khi FIFA Days trả lại cho HLV quyền triệu tập những cầu thủ tốt nhất, Indonesia lập tức xuất hiện với một bộ mặt khác.

Đội càng phụ thuộc vào cầu thủ nước ngoài, càng hưởng lợi

Tác động của FIFA Days không giống nhau với mọi đội tuyển. Nhóm hưởng lợi rõ nhất là những đội có nhiều cầu thủ thi đấu ngoài lãnh thổ.

Philippines là trường hợp tiêu biểu. Trong danh sách dự FIFA ASEAN Cup, chỉ Daisuke Sato đang chơi bóng tại Philippines, còn phần lớn đồng đội của anh phân tán ở châu Âu, Mỹ và nhiều giải đấu khác tại châu Á. Paul Tabinas thuộc Dinamo Zagreb, Isaiah Alakiu chơi cho Brighton U21, Bjorn Kristensen khoác áo KFUM Oslo, trong khi Andre Leipold và Randy Schneider thi đấu tại châu Âu.

Với mô hình như vậy, việc giải nằm trong FIFA Days gần như quyết định HLV Carles Cuadrat có thể sử dụng đội tuyển mạnh đến đâu. Nếu CLB không phải nhả người, Philippines rất dễ bước vào giải với một đội hình thiếu nhiều trụ cột.

Indonesia cho thấy khác biệt rõ khi bước vào FIFA ASEAN Cup với dàn trụ cột đang chơi bóng ở nước ngoài.

Singapore cũng từng trải qua vấn đề tương tự. Safuwan Baharudin phải bỏ ASEAN Cup vì Selangor không nhả người, trong khi Ikhsan Fandi cũng vắng mặt do nghĩa vụ với CLB. Tới FIFA ASEAN Cup, những hạn chế kiểu này giảm đi đáng kể.

Thái Lan cũng không nằm ngoài xu hướng. Tại ASEAN Cup hồi tháng 8, HLV Anthony Hudson không có đầy đủ lực lượng vì một số CLB giữ cầu thủ. Sang FIFA ASEAN Cup, ông có trong tay đội hình mạnh hơn để vừa cạnh tranh danh hiệu, vừa chuẩn bị cho Asian Cup và vòng loại World Cup.

Điều này khiến cán cân trong khu vực thay đổi mà không cần bất kỳ đội tuyển nào phải tiến bộ vượt bậc chỉ trong vài tuần. Đơn giản là những đội từng thiếu người nay được sử dụng đúng những cầu thủ vốn thuộc về đội tuyển.

Ngược lại, các đội dựa phần lớn vào cầu thủ trong nước không yếu đi. Họ chỉ mất bớt lợi thế tương đối từng có khi đối thủ không thể gọi đầy đủ lực lượng.

Hai giải đang đo hai loại sức mạnh khác nhau

ASEAN Cup vẫn có giá trị lớn về lịch sử, sức hút và tính kình địch. Nhưng khi giải nằm ngoài FIFA Days, kết quả không chỉ phản ánh trình độ bóng đá mà còn chịu ảnh hưởng từ khả năng thương lượng với CLB, lịch thi đấu quốc nội và số lượng cầu thủ đang chơi ở nước ngoài.

Indonesia – Singapore là ví dụ dễ thấy. Singapore từng hòa Indonesia 1-1 tại ASEAN Cup, trong bối cảnh đội bóng xứ vạn đảo thiếu nhiều trụ cột. Đến FIFA ASEAN Cup, Indonesia có lực lượng mạnh hơn và thắng 2-0 trong thế trận chủ động.

Không thể lấy hai trận để kết luận mọi khác biệt đều đến từ FIFA Days. Địa điểm, chiến thuật, phong độ và tình trạng cầu thủ vẫn có ảnh hưởng lớn. Nhưng sự chênh lệch giữa hai phiên bản Indonesia cho thấy lịch thi đấu có thể thay đổi chất lượng một đội tuyển đáng kể đến mức nào.

ASEAN Cup và FIFA ASEAN Cup tạo ra hai điều kiện nhân sự khác nhau, qua đó làm thay đổi tương quan giữa nhiều đội tuyển Đông Nam Á.

FIFA ASEAN Cup vì thế đưa bóng đá Đông Nam Á tới gần hơn điều kiện của Asian Cup hay vòng loại World Cup. Khi CLB có nghĩa vụ nhả người, HLV được đánh giá bằng cách sử dụng lực lượng tốt nhất thay vì phải xoay xở với những gì còn lại.

Điều này cũng khiến thứ tự sức mạnh trong khu vực cần được nhìn lại. Indonesia với Paes, Diks, Verdonk, Oratmangoen và Romeny là một bài toán khác hẳn. Philippines khi tập hợp được nhóm cầu thủ từ châu Âu, Mỹ và các giải mạnh trong khu vực cũng không còn giống đội hình từng xuất hiện ở ASEAN Cup.

FIFA Days không khiến bóng đá Đông Nam Á mạnh lên chỉ sau một đêm. Nó đơn giản giúp các đội tuyển tiến gần hơn phiên bản đầy đủ nhất của chính mình.

Và khi tất cả đều có quyền sử dụng những cầu thủ tốt nhất, những khoảng cách tưởng như đã được xác lập sau ASEAN Cup có thể phải đo lại từ đầu.