Vì sao Trịnh Thu Vinh hụt huy chương ASIAD?

Thu Vinh đứng thứ ba vòng loại với 585 điểm và bước vào chung kết với vị trí thuận lợi.

Trịnh Thu Vinh kết thúc chung kết 25 m súng ngắn nữ ASIAD trưa 28/9 ở vị trí thứ tư với 30 điểm, kém Esha Singh của Ấn Độ đúng một điểm. Khoảng cách rất nhỏ, nhưng đủ để phân định người có huy chương và người phải rời cuộc thi.

Nhìn vào kết quả, rất dễ nói Thu Vinh thất bại vì một viên đạn. Tuy nhiên, diễn biến cả ngày thi đấu cho thấy vấn đề không nằm ở việc xạ thủ này bắn kém, mà ở chỗ cô không giữ được độ chính xác ở đúng loạt bắn quan trọng nhất.

Ở vòng loại, Thu Vinh đạt 585 điểm, đứng thứ ba và bước vào chung kết với vị trí thuận lợi. Thành tích này cho thấy xạ thủ Việt Nam không hề lép vế so với nhóm mạnh nhất, thậm chí đủ sức cạnh tranh huy chương ngay từ đầu.

Ở chung kết, Thu Vinh tiếp tục duy trì được vị trí trong nhóm đầu. Cô có nhiều loạt bắn tốt, trong đó có những thời điểm đạt 5/5 và vươn sát nhóm dẫn đầu.

Sau 40 viên, Thu Vinh có 28 điểm và vẫn còn nguyên cơ hội tranh huy chương. Khi ấy, cô chỉ cách vị trí dẫn đầu một điểm, nên cuộc đua vẫn hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát.

Thua ở đúng thời điểm không được phép sai

Điểm khó của chung kết 25 m súng ngắn nữ nằm ở thể thức loại trực tiếp. Các xạ thủ bắn từng loạt 5 viên và sau một số loạt nhất định, người có điểm thấp nhất sẽ bị loại.

Cách thi đấu này khiến sai lầm ở cuối trận trở nên đặc biệt đắt giá. Một loạt bắn không tốt ở đầu cuộc thi vẫn còn thời gian sửa, nhưng khi số người còn lại rất ít, gần như không còn cơ hội làm lại.

Thu Vinh rơi đúng vào tình huống đó ở giai đoạn quyết định. Ở loạt thứ tám, cô bắn trúng cả 5 viên, nâng tổng điểm lên 28 và vẫn đứng trong nhóm tranh huy chương.

Nhưng ngay loạt kế tiếp, khi cuộc thi bước vào thời điểm loại người, Thu Vinh chỉ trúng 2/5 viên. Cô dừng ở 30 điểm, trong khi Esha Singh đạt 31 điểm và giữ được vị trí trong top 3.

Xạ thủ Việt Nam nhiều lần bắn 5/5 trong chung kết, nhưng loạt 2/5 ở thời điểm loại người khiến cô rơi khỏi top 3.

Khoảng cách chỉ là một điểm, nhưng trong thể thức này, một điểm có thể quyết định toàn bộ kết quả. Singh sau đó tiếp tục thi đấu tốt và giành HCB, còn Thu Vinh phải dừng cuộc chơi ngay sau loạt bắn kém nhất của mình ở giai đoạn cuối.

Vì vậy, thất bại của Thu Vinh không đến từ cả một ngày thi đấu tệ. Nó đến từ việc loạt bắn dưới chuẩn nhất lại xuất hiện đúng vào thời điểm cô không được phép mắc sai số.

Không nên quy tất cả cho tâm lý

Sẽ thiếu công bằng nếu cho rằng Thu Vinh thua chỉ vì tâm lý yếu. Trong chính trận chung kết này, cô nhiều lần bắn 5/5 khi áp lực đã rất lớn và vẫn giữ được vị trí trong nhóm tranh huy chương cho tới những loạt cuối.

Đặc biệt, loạt thứ tám diễn ra khi cuộc đua đã bước vào giai đoạn căng nhất, nhưng Thu Vinh vẫn đạt 5/5. Điều đó cho thấy cô không mất kiểm soát ngay khi sức ép tăng lên.

Vấn đề hợp lý hơn để nhìn nhận là độ ổn định ở những loạt cuối. Thu Vinh có khả năng tạo ra những chuỗi bắn rất tốt, nhưng ở thể thức loại trực tiếp, một xạ thủ còn phải hạn chế tối đa những loạt rơi sâu về điểm số.

Ba loạt 5/5 có thể giúp cô bám sát nhóm dẫn đầu, nhưng chỉ một loạt 2/5 ở cuối trận đủ khiến toàn bộ lợi thế trước đó biến mất. Đây là sự khắc nghiệt của bắn súng đỉnh cao, nơi một sai số nhỏ có thể xóa đi phần lớn những gì VĐV làm tốt trước đó.

Hạng tư ASIAD cho thấy Thu Vinh đủ sức cạnh tranh với nhóm đầu, nhưng vẫn cần cải thiện độ ổn định ở những loạt quyết định.

Bài toán này cũng từng xuất hiện ở những giải lớn trước đây của Thu Vinh. Tại Olympic Paris 2024, cô đứng thứ tư nội dung 10 m súng ngắn hơi nữ, chỉ cách huy chương một bậc; ở nội dung 25 m súng ngắn, cô cũng bắn vòng loại tốt nhưng không thể duy trì vị trí trong chung kết.

Điều đó không có nghĩa Thu Vinh thiếu bản lĩnh. Ngược lại, việc thường xuyên góp mặt trong nhóm tranh huy chương cho thấy cô đã đạt trình độ đủ cao để cạnh tranh với các xạ thủ mạnh.

Phần còn thiếu nằm ở bước cuối cùng, tức biến một trận chung kết tốt thành huy chương. Với VĐV ở trình độ này, khoảng cách giữa hạng tư và bục nhận giải nhiều khi không nằm ở năng lực tổng thể, mà chỉ ở vài viên đạn trong thời điểm quyết định.

Hạng tư tại ASIAD vì thế đáng tiếc hơn đáng lo. Thu Vinh không bị các đối thủ bỏ xa, mà đứng sát họ cho tới những loạt cuối và chỉ bị loại bởi khoảng cách một điểm.

Với một xạ thủ đã nhiều lần vào chung kết các giải lớn, mục tiêu tiếp theo không còn đơn giản là lọt vào nhóm tranh huy chương. Bài toán khó hơn là làm sao duy trì độ chính xác đến tận những viên cuối cùng, khi một sai số nhỏ cũng có thể quyết định thành quả của cả ngày thi đấu.

Ở ASIAD lần này, Thu Vinh đã đến rất gần huy chương nhưng vẫn thiếu một bước cuối. Trong bắn súng đỉnh cao, khoảng cách ấy đôi khi chỉ là một viên đạn, nhưng cũng chính là khoảng cách khó vượt qua nhất.