Khi Ronaldo trở thành phiên bản biếm họa của chính mình

Cristiano Ronaldo xây dựng sự nghiệp bằng niềm tin gần như tuyệt đối vào bản thân. Sự tự tin, tham vọng và thái độ không chấp nhận đứng sau bất kỳ ai giúp anh duy trì đỉnh cao hơn hai thập niên, vượt qua nhiều giới hạn tưởng như không thể với một cầu thủ bóng đá.

Ở tuổi 41, những phẩm chất ấy lại bắt đầu tạo ra nghịch lý. Cây bút Eddie Gibbs mô tả Ronaldo hiện tại là “phiên bản biếm họa của chính mình”, khi một cầu thủ từng được ngưỡng mộ bởi khát vọng chiến thắng lại gây tranh cãi vì phản ứng trước chuyện rất bình thường trong bóng đá: khởi động nhưng cuối cùng không được tung vào sân.

Mọi chuyện bắt đầu ở trận Bồ Đào Nha thắng Na Uy 2-1. Ronaldo cho biết HLV Jorge Jesus từng nói anh có thể chơi khoảng 30 phút, nhưng sau khi tiền đạo của Al Nassr khởi động trong hiệp hai, kế hoạch được thay đổi và anh phải ngồi ngoài đến hết trận.

Ronaldo không hài lòng với cách xử lý ấy và sau đó rời đội tuyển. Anh tiếp tục công bố bản giải trình dài 1.740 chữ để nói rõ quan điểm, khiến một bất đồng về chuyên môn nhanh chóng trở thành câu chuyện lớn của bóng đá Bồ Đào Nha.

Khi mọi thứ vẫn phải xoay quanh Ronaldo

Một trong những chi tiết gây chú ý nhất nằm trong chính bản giải trình của Ronaldo. Anh tiết lộ từng có một tài liệu chuẩn bị những nội dung ông Jesus được cho là nên nói trước truyền thông, trong đó có ý rằng HLV cần thừa nhận việc để một cầu thủ có “tầm vóc như Pele hay Diego Maradona” khởi động rồi không sử dụng là một sai lầm.

Gibbs đặc biệt chỉ trích chi tiết này. Vấn đề không nằm ở chuyện Ronaldo có đủ tầm để đứng cạnh Pele hay Maradona hay không, bởi với sự nghiệp đã có, anh hoàn toàn thuộc nhóm những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử.

Ronaldo công bố bản giải trình dài 1.740 chữ sau khi không được Jorge Jesus tung vào sân trước Na Uy.

Điều gây tranh luận nằm ở việc Ronaldo chấp nhận cách mô tả ấy về chính mình và dùng nó như một phần lập luận nhằm chứng minh anh xứng đáng được đối xử khác với phần còn lại. Một cầu thủ 41 tuổi không được tung vào sân trong một trận đấu trở thành câu chuyện cần gần 2.000 chữ để giải thích, còn quyết định thay người của HLV bị đẩy thành vấn đề về sự tôn trọng dành cho một huyền thoại.

Hình ảnh Ronaldo từ đó bắt đầu giống một phiên bản phóng đại của chính con người anh từng là. Sự tự tin dần biến thành nhu cầu phải được công nhận, còn khát vọng thi đấu có nguy cơ trở thành cảm giác rằng anh mặc nhiên phải được sử dụng.

Gibbs nhắc đến khái niệm “ái kỷ”, nhưng nói rõ ông không chẩn đoán Ronaldo. Ông chỉ dùng nó để mô tả cách tiền đạo Bồ Đào Nha phản ứng trước một tình huống mà rất nhiều cầu thủ khác phải đối mặt mỗi tuần.

Bóng đá Bồ Đào Nha cũng góp phần tạo nên vị thế hiện tại của Ronaldo. Suốt gần hai thập niên, đội tuyển quen với việc xây dựng lối chơi quanh anh, một lựa chọn hoàn toàn hợp lý khi Ronaldo còn ở đỉnh cao và liên tục quyết định những trận đấu lớn.

Theo thời gian, vị thế ấy vượt khỏi phạm vi chuyên môn. Ronaldo trở thành đội trưởng, chân sút số một lịch sử, gương mặt thương mại lớn nhất và biểu tượng của cả nền bóng đá, khiến mỗi HLV đều phải xử lý anh như một trường hợp đặc biệt.

Eddie Gibbs cho rằng Ronaldo đang trở thành “phiên bản biếm họa của chính mình” khi phản ứng mạnh trước việc mất vị trí trung tâm.

Gibbs cho rằng Bồ Đào Nha đã quá quen với việc bảo vệ cái tôi của Ronaldo, thay vì chuẩn bị cho thời điểm phải nói thẳng rằng vai trò của anh đã thay đổi. Ngay cả khi tuổi tác bắt đầu đòi hỏi một cách sử dụng khác, câu hỏi vẫn thường xoay quanh việc làm sao để Ronaldo hài lòng, thay vì đội tuyển thực sự cần anh ở mức độ nào.

HLV Jesus đang đảo ngược cách đặt vấn đề ấy. Ông không phủ nhận tầm vóc Ronaldo, cũng chưa đóng cánh cửa đội tuyển với anh, nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc rằng việc một cầu thủ có được vào sân hay không thuộc quyền quyết định của HLV.

Ronaldo có thể khởi động rồi không thi đấu, có thể ngồi dự bị cả trận hoặc chỉ được sử dụng khi thế trận phù hợp. Với phần lớn cầu thủ, những chuyện như vậy gần như không cần giải thích, nhưng khi nhân vật là Ronaldo, một quyết định chuyên môn rất dễ biến thành khủng hoảng.

Đối thủ Ronaldo không thể đánh bại

Gibbs còn nhắc tới mong muốn của Ronaldo về “một hoặc nhiều trận chia tay”. Theo cây bút này, ngay cả cách tiền đạo Bồ Đào Nha hình dung về ngày rời đội tuyển cũng cho thấy anh vẫn muốn phần kết sự nghiệp được tổ chức quanh chính mình.

Cách nhìn ấy khá cay nghiệt, nhưng chạm vào vấn đề lớn nhất của Ronaldo hiện tại. Anh dường như chưa muốn chấp nhận rằng đoạn cuối sự nghiệp sẽ khác hoàn toàn với quãng thời gian mình luôn là lựa chọn đầu tiên.

Ở tuổi 41, thử thách lớn nhất với Ronaldo là chấp nhận mình không còn giữ vị trí bất khả xâm phạm ở tuyển Bồ Đào Nha.

Trong gần 20 năm, Ronaldo thường đáp trả mọi hoài nghi bằng bàn thắng. Mỗi khi bị cho là hết thời, anh lại tìm cách chứng minh điều ngược lại, khiến tuổi tác trong nhiều năm chỉ giống thêm một đối thủ để chinh phục.

Nhưng thời gian không giống một hậu vệ, thủ môn hay kỷ lục ghi bàn. Không thể chiến thắng nó chỉ bằng tập luyện nhiều hơn, quyết tâm lớn hơn hay thêm vài bàn thắng.

Ở tuổi 41, câu hỏi không còn nằm ở việc Ronaldo có đủ giỏi để chơi cho Bồ Đào Nha hay không. Anh vẫn có thể ghi bàn và vẫn mang lại giá trị trong những thời điểm nhất định, nhưng phải chấp nhận rằng vị trí trong đội không còn được bảo đảm như trước.

Bồ Đào Nha cũng cho thấy họ vẫn có thể chiến thắng khi Ronaldo không thi đấu. Điều ấy chưa đủ để kết luận đội tuyển mạnh hơn khi thiếu anh, nhưng ít nhất giúp HLV Jesus có cơ sở xây dựng một kế hoạch trong đó Ronaldo chỉ là một phần, thay vì điểm xuất phát cho mọi lựa chọn.

Thử thách lớn nhất với Ronaldo vì thế không còn nằm ở chuyện vượt qua một hậu vệ hay phá thêm một kỷ lục. Anh phải học cách chấp nhận rằng đôi khi đội bóng không cần mình trên sân, điều rất bình thường với hầu hết cầu thủ nhưng lại đặc biệt khó với một người đã sống gần trọn sự nghiệp trong vị thế trung tâm.

Nếu chấp nhận được vai trò mới, Ronaldo vẫn có thể kết thúc sự nghiệp quốc tế theo cách phù hợp với tầm vóc của mình. Nếu không, những năm cuối rất dễ bị nhớ đến bởi các cuộc tranh luận về số phút thi đấu, chiếc ghế dự bị và cảm giác bị đối xử thiếu công bằng.

Một sự nghiệp phi thường không thể bị xóa bởi vài tháng cuối, nhưng phần kết vẫn có thể làm thay đổi cách người ta nhớ về nó. Gibbs kết luận rằng thời gian đã thắng, còn Ronaldo chỉ chưa sẵn sàng thừa nhận kết quả ấy.