Tuyển Nhật Bản ngày càng mạnh không phải nhờ một ngôi sao vượt trội, mà
bởi chất lượng đội hình đã được trải đều trên nhiều vị trí.
  |
Nhìn vào danh sách tuyển Nhật Bản trong các đợt tập trung gần đây, điều gây chú ý không còn nằm ở Takefusa Kubo, Ritsu Doan hay Daichi Kamada đang chơi cho CLB nào. Phần lớn đội hình của HLV Hajime Moriyasu hiện đã quen với bóng đá châu Âu.
Trong danh sách 31 cầu thủ được JFA triệu tập cho loạt trận cuối tháng 9 và đầu tháng 10, chỉ 5 người thuộc các CLB trong nước. 26 cái tên còn lại thi đấu ở nước ngoài, chủ yếu tại châu Âu. Premier League, La Liga, Bundesliga, Ligue 1, Eredivisie hay giải vô địch Bỉ đều có tuyển thủ Nhật góp mặt.
Con số ấy phản ánh một thay đổi quan trọng. Nhật Bản từng có những thế hệ được nhận diện qua Hidetoshi Nakata, Keisuke Honda hay Shinji Kagawa. Đội tuyển hiện tại không có một gương mặt vượt quá xa phần còn lại, nhưng lại sở hữu chiều sâu mà những thế hệ trước khó sánh bằng.
Khi Kubo không cần phải gánh Nhật Bản
Takefusa Kubo vẫn thuộc nhóm cầu thủ Nhật Bản có kỹ thuật và khả năng tạo đột biến tốt nhất. Ritsu Doan, Kaoru Mitoma hay Daichi Kamada cũng có thể quyết định trận đấu bằng một khoảnh khắc.
Nhưng Moriyasu không còn cần xây đội hình quanh bất kỳ ai trong số họ.
Mùa 2026/27 cho thấy khá rõ điều này. Ayase Ueda tiếp tục ghi bàn sau khi sang Lille. Kamada duy trì vai trò tại Crystal Palace. Kaishu Sano có chỗ đứng ở Mainz, Ao Tanaka tích lũy thêm thời gian thi đấu tại Premier League.
Ở tuyến dưới, Hiroki Ito thuộc biên chế Bayern Munich, Tsuyoshi Watanabe chơi cho Feyenoord, còn Zion Suzuki đã chuyển tới Aston Villa. Lớp cầu thủ trẻ hơn cũng bắt đầu chen chân vào những môi trường cạnh tranh cao: Kodai Sano ở PSV, Ryunosuke Sato tại Valencia, Kento Shiogai khoác áo Wolfsburg, Keisuke Goto thuộc Freiburg.
  |
|
|
Theo Japan Football Data, hệ thống này đang theo dõi 94 cầu thủ Nhật Bản tại 22 giải đấu châu Âu mùa 2026/27. Tính tới giữa tháng 10, nhóm cầu thủ ấy đã tích lũy hơn 32.000 phút thi đấu và có 88 lần góp dấu giày vào bàn thắng.
Nguồn dữ liệu này không phải thống kê chính thức của JFA hay UEFA, nhưng quy mô vẫn đủ cho thấy mức độ phổ biến của cầu thủ Nhật tại châu Âu.
Điều Moriyasu hưởng lợi lớn nhất nằm ở sự cạnh tranh.
Nếu Kubo không đạt phong độ cao, Nhật Bản vẫn còn Doan, Kamada, Keito Nakamura hay Yuito Suzuki cho các vị trí tấn công. Ueda không còn mặc nhiên giữ chỗ ở trung phong khi lớp tiền đạo trẻ tiếp tục xuất hiện. Tuyến giữa cũng có nhiều phương án với Tanaka, Kaishu Sano cùng các cầu thủ có đặc điểm khác nhau.
Sự chênh lệch giữa người đá chính và dự bị vì thế ngày càng nhỏ.
Trận thắng New Zealand 2-1 ở chung kết Kirin Cup đầu tháng 10 phần nào phản ánh điều này. Ueda và Doan ghi bàn, trong khi đội hình xuất phát gồm nhiều cầu thủ đang chơi ở châu Âu như Suzuki, Ito, Sano, Kamada, Kubo hay Maeda.
Moriyasu còn chuyển từ sơ đồ ba trung vệ sang 4-2-3-1 nhưng đội vẫn vận hành ổn. Với một HLV đội tuyển, khả năng thay đổi cấu trúc mà không phải thay toàn bộ cách chơi là lợi thế rất lớn.
Châu Âu không còn là đích đến xa vời
Một thay đổi khác của bóng đá Nhật nằm ở cách các cầu thủ trẻ nhìn về châu Âu.
Trước kia, việc một cầu thủ Nhật sang Bundesliga hay Premier League có thể trở thành câu chuyện lớn. Hiện tại, quá trình ấy diễn ra thường xuyên hơn nhiều. Cầu thủ trẻ không chỉ sang châu Âu sớm hơn, họ còn chọn những CLB phù hợp để tích lũy thời gian thi đấu trước khi bước lên nấc thang cao hơn.
Kodai Sano sang PSV. Ryunosuke Sato ký hợp đồng với Valencia. Shiogai tới Wolfsburg. Goto chuyển sang Freiburg. Những thương vụ như vậy cho thấy Nhật Bản đã hình thành một dòng cầu thủ liên tục thay vì phụ thuộc vào vài trường hợp nổi bật.
Lợi ích không đơn thuần nằm ở kỹ thuật.
Bundesliga giúp cầu thủ quen với pressing và chuyển trạng thái ở tốc độ cao. Premier League buộc họ thích nghi với cường độ, sức mạnh và những pha tranh chấp liên tục. La Liga đòi hỏi khả năng xử lý trong không gian hẹp. Eredivisie lại phù hợp với các cầu thủ trẻ cần phát triển tư duy kiểm soát bóng và tấn công chủ động.
  |
|
|
Khi những trải nghiệm khác nhau ấy được đưa về đội tuyển, Nhật Bản có thêm nhiều cách để giải quyết trận đấu.
Họ đủ khả năng kiểm soát bóng trước phần lớn đối thủ châu Á, nhưng cũng có thể chơi thấp hơn và phản công khi gặp các đội hàng đầu thế giới. Họ có thể pressing cao, chuyển trạng thái nhanh hoặc giảm nhịp bằng khả năng giữ bóng của hàng tiền vệ.
Những lựa chọn ấy không phụ thuộc vào việc Kubo hay Mitoma có chơi hay hay không.
Không cần một Mbappe của riêng mình
Nhật Bản hiện đứng thứ 17 trên bảng xếp hạng FIFA và số một châu Á. Tuy nhiên, họ chưa có một cầu thủ ở tầm ảnh hưởng cá nhân như Kylian Mbappe, Erling Haaland hay Vinicius Junior.
Điều tưởng như hạn chế lại mang tới một lợi thế.
Không cầu thủ nào lớn tới mức hệ thống phải thay đổi để phục vụ riêng anh ta. Kubo có thể bị thay nếu chơi không tốt. Doan có thể ngồi dự bị. Kamada đủ linh hoạt để đảm nhiệm nhiều vai trò. Ueda vẫn phải cạnh tranh vị trí dù đang có phong độ tốt ở CLB.
Moriyasu vì thế dễ duy trì một nguyên tắc đơn giản: phong độ và yêu cầu chiến thuật quan trọng hơn danh tiếng.
Trong bóng đá đội tuyển, chiều sâu đôi khi còn quan trọng hơn một siêu sao. Các giải lớn diễn ra trong thời gian ngắn, mật độ trận dày và chấn thương có thể làm thay đổi kế hoạch chỉ trong vài ngày. Một đội có 18-20 cầu thủ ở trình độ gần nhau thường có nhiều khả năng thích nghi hơn tập thể phụ thuộc quá nhiều vào hai hoặc ba cá nhân.
Nhật Bản đang tiến gần mô hình ấy.
Sức mạnh của họ không còn được đo bằng việc Kubo có trở thành ngôi sao lớn đến đâu hay Mitoma ghi bao nhiêu bàn ở Premier League. Giá trị nằm ở việc nếu một người không đạt phong độ, Moriyasu vẫn có thể thay bằng một cầu thủ khác đã quen với cường độ bóng đá châu Âu.
Một thế hệ không có siêu sao vượt trội nghe có vẻ thiếu hấp dẫn. Với Nhật Bản, chính sự đồng đều ấy lại đang giúp họ trở thành đội tuyển khó bị kéo tụt chỉ vì phong độ của một cá nhân.