Từ cậu bé nghèo đến ‘Vua bóng đá’

Di sản bất tử của Vua bóng đá Pelé.

“Pelé: Cuộc Đời Và Thời Đại” (Pelé: His Life and Times) của nhà báo thể thao kỳ cựu Harry Harris là một trong những cuốn tiểu sử khắc họa trọn vẹn và sâu sắc nhất về Edson Arantes do Nascimento, người được cả thế giới tôn vinh là “Vua bóng đá”.

Không dừng lại ở những con số thống kê khô khan hay các bàn thắng để đời, cuốn sách mang đến một góc nhìn đa chiều, đặt sự nghiệp của Pelé trong bức tranh toàn cảnh về lịch sử, văn hóa và biến động xã hội Brazil suốt thế kỷ 20.

Nguồn tư liệu phong phú

Harris dẫn dắt người đọc đi từ những ngày đầu gian khó của Pelé tại Bauru, nơi cậu bé Edson phải đá quả bóng làm bằng tất nhét giẻ lau, cho đến khi bước lên đỉnh cao thế giới ở tuổi 17 tại World Cup 1958.

Sách mô tả chân thực nghị lực phi thường và tài năng thiên bẩm giúp Pelé đưa đội tuyển Brazil giành 3 chức vô địch World Cup (1958, 1962, 1970), kỷ lục đến nay chưa ai phá vỡ.

Là cây bút thể thao hàng đầu từng giành nhiều giải thưởng báo chí tại Anh, Harry Harris mang đến cho cuốn sách nguồn tư liệu phong phú. Tác giả khai thác những cuộc phỏng vấn sâu với chính Pelé, các đồng đội huyền thoại (như Rivelino, Tostão, Jairzinho) cũng như những đối thủ lớn trên sân cỏ.

Cuốn sách bóc tách vai trò của Pelé không chỉ trên sân cỏ mà còn ở góc độ xã hội, nơi sự xuất hiện của ông góp phần làm dịu đi những căng thẳng chính trị tại Brazil và trở thành cầu nối văn hóa toàn cầu.

Cuốn sách được xuất bản tại Việt Nam.

Điểm cộng lớn của Harry Harris là không biến tác phẩm thành một cuốn sách thần thánh hóa nhân vật. Tác giả dành những chương viết khách quan về những áp lực khủng khiếp mà Pelé phải gánh chịu, những thất bại trong kinh doanh, các rắc rối đời tư cùng mối quan hệ phức tạp với chính quyền Brazil thời bấy giờ.

Sự hòa quyện

Harris không cô lập Pelé trong không gian hay những gì xảy ra trên mặt cỏ. Tác giả đặt hành trình của ông vào đúng nhịp đập biến động của đất nước Brazil và thế giới suốt nửa sau thế kỷ 20.

Xuất thân từ tầng lớp lao động nghèo ở Bauru với tuổi thơ đánh giày kiếm sống, sự vươn lên của Pelé trở thành biểu tượng cho hy vọng của hàng triệu người dân nghèo Brazil.

Cuốn sách phân tích rõ cách môn bóng đá và cá nhân Pelé được chính quyền Brazil tận dụng để gắn kết quốc gia trong những giai đoạn khủng hoảng.

Chuyến du đấu của ông cùng CLB Santos từng khiến cuộc nội chiến ở Nigeria phải tạm ngừng bắn trong 48 giờ để hai bên cùng xem ông thi đấu. Đây là một chi tiết lịch sử được Harris khắc họa đầy sức nặng.

Tác phẩm nhận được sự đánh giá cao từ giới chuyên môn và báo chí quốc tế nhờ chiều sâu tư liệu và văn phong hấp dẫn.

Thế giới bóng đá tôn vinh Pele khi ông qua đời năm 2022.

Mục điểm sách của tờ Daily Mail bình luận: “Harry Harris mang đến một trong những công trình nghiên cứu toàn diện và chân thực nhất về Pelé. Cuốn sách không chỉ tôn vinh thiên tài bóng đá mà còn mổ xẻ chính xác bối cảnh lịch sử đã tạo nên một biểu tượng toàn cầu”.

“Điểm xuất sắc của Harris là việc ông không biến tác phẩm thành một cuốn tiểu sử sùng bái cá nhân. Bằng tư duy báo chí sắc bén, ông giúp độc giả hiểu được cái giá phải trả đằng sau danh hiệu ‘Vua bóng đá’ và cách một con người gánh vác hy vọng của cả một dân tộc”, Sports Books Journal viết.

Tờ The Guardian thì khẳng định đây là “một cuốn sách bắt buộc phải đọc cho những ai muốn tìm hiểu về bóng đá thế kỷ 20”: “Harris kết nối hoàn hảo giữa kỹ thuật sân cỏ, tâm lý nhân vật và những chuyển động chính trị thời đại”.

Nhìn chung, “Pelé: Cuộc Đời Và Thời Đại” là món quà dành cho những ai yêu mến “Vua bóng đá”, và còn mang đến những tư liệu lịch sử thể thao, giúp người đọc hiểu rõ tại sao cái tên Pelé trở thành biểu tượng bất tử của môn thể thao vua.