Infantino ra đi vẫn chưa đủ để FIFA thay đổi

Gianni Infantino đối mặt với làn sóng phản đối lớn nhất kể từ khi trở thành Chủ tịch FIFA.

Vị thế tưởng như bất khả xâm phạm của Gianni Infantino đang suy yếu nhanh chóng. Chủ tịch FIFA phải đối mặt với làn sóng phản đối chưa từng có từ những quan chức từng im lặng hoặc công khai đứng về phía ông.

Quyền lực của Infantino bắt đầu lung lay

UEFA tuyên bố không còn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Infantino. Nhiều nhân vật trong giới bóng đá cũng bắt đầu đặt câu hỏi về cách điều hành, động cơ và trách nhiệm của người đứng đầu FIFA. Ngay cả mối quan hệ gần gũi với Tổng thống Mỹ, Donald Trump cũng không còn mang lại cho ông chỗ dựa chắc chắn như trước.

Cuộc khủng hoảng bùng phát từ kế hoạch thương mại hóa World Cup được xây dựng trong quá trình thiếu minh bạch và không có sự tham vấn đầy đủ. Trước phản ứng dữ dội từ nhiều liên đoàn thành viên, FIFA buộc phải lùi bước.

Đây không chỉ là thất bại của một dự án. Nó còn phơi bày cách quyền lực được vận hành tại tổ chức bóng đá lớn nhất thế giới.

Trong nhiều năm, Infantino gần như không gặp phải sự phản đối đáng kể từ bên trong FIFA. Các liên đoàn thành viên phụ thuộc lớn vào nguồn tiền phân bổ, quyền đăng cai giải đấu và những quyết định từ bộ máy trung tâm. Việc đối đầu với chủ tịch vì thế luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Cơ chế ấy giúp Infantino củng cố vị thế và mở rộng ảnh hưởng. Tuy nhiên, việc nắm quá nhiều quyền lực cũng khiến ông ngày càng tự tin vào khả năng kiểm soát mọi quyết định.

Cuộc khủng hoảng hiện tại đặt tương lai của Infantino tại FIFA vào tình thế bất định.

Kế hoạch mới dường như được thúc đẩy với suy nghĩ rằng FIFA vẫn có thể vận hành theo cách quen thuộc: quyết định được đưa ra từ trên xuống, còn các thành viên chỉ việc thông qua. Lần này, sự phản đối lan rộng đến mức bộ máy FIFA không thể phớt lờ.

Việc phải nhượng bộ khiến Infantino chịu tổn thất lớn về uy tín, đồng thời đặt tương lai của ông vào tình thế bất định.

Thay chủ tịch chưa chắc thay được FIFA

Sự ra đi của Infantino, nếu xảy ra, có thể là bước khởi đầu cho quá trình cải tổ. Tuy nhiên, việc thay một chủ tịch không đồng nghĩa mọi vấn đề của FIFA sẽ được giải quyết.

Trong nhiệm kỳ của Infantino, FIFA liên tục vướng tranh cãi về Club World Cup, quyết định trao quyền đăng cai World Cup 2034 cho Saudi Arabia, mối quan hệ với các nhà lãnh đạo chính trị và cách những quyết định quan trọng được thông qua.

Dù vậy, không thể quy toàn bộ trách nhiệm cho một cá nhân. Infantino có thể điều hành theo cách này bởi cấu trúc của FIFA trao cho chủ tịch quá nhiều quyền lực, trong khi cơ chế giám sát không đủ mạnh để tạo ra đối trọng thực sự.

Hội đồng FIFA hiếm khi thể hiện vai trò kiểm soát. Nhiều liên đoàn thành viên cũng chỉ lên tiếng khi lợi ích trực tiếp của họ bị ảnh hưởng. Những người đang chỉ trích Infantino từng im lặng trước hàng loạt quyết định gây tranh cãi, thậm chí tiếp tục ủng hộ ông trong các cuộc bầu cử.

Bởi vậy, nếu FIFA chỉ thay người lãnh đạo nhưng giữ nguyên mô hình vận hành, tổ chức này sẽ sớm trở lại điểm xuất phát. Một chủ tịch mới vẫn có thể sử dụng nguồn lực tài chính để xây dựng sự ủng hộ, tập trung quyền lực và đưa ra các quyết định thiếu minh bạch.

FIFA khó cải tổ thực sự nếu quyền lực tiếp tục tập trung quá lớn vào vị trí chủ tịch.

FIFA cần một cơ chế quản trị rõ ràng hơn, trong đó quyền lực được phân chia giữa chủ tịch, hội đồng điều hành và các bộ phận giám sát độc lập. Những vấn đề có ảnh hưởng đến toàn bộ bóng đá thế giới không thể tiếp tục được quyết định trong các cuộc gặp kín hoặc bởi một nhóm nhỏ quan chức.

Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Na Uy, Lise Klaveness cho rằng cuộc khủng hoảng không nên kết thúc bằng một cuộc đấu quyền lực sau cánh cửa đóng kín. Trọng tâm phải là cải thiện cách FIFA được quản trị, thay vì chỉ tìm người thay thế Infantino.

Đó mới là câu hỏi quan trọng nhất lúc này. Không phải ai sẽ ngồi vào chiếc ghế chủ tịch, mà người đó sẽ được phép nắm giữ bao nhiêu quyền lực.

Infantino có thể ra đi sau cuộc khủng hoảng lớn nhất trong nhiệm kỳ. Nhưng nếu FIFA chỉ thay tên người đứng đầu mà không thay đổi cách vận hành, tổ chức này sớm muộn cũng tạo ra một Infantino khác.