Ở tuổi 29, một cầu thủ có thể đã lỡ nhiều cơ hội, nhưng chưa chắc đã hết đường trở lại.
  |
Với một cầu thủ từng được kỳ vọng từ rất sớm, tuổi 29 dễ tạo cảm giác mọi cánh cửa đã khép lại. Những người cùng thế hệ có thể đã ổn định ở đội tuyển, sở hữu hàng trăm trận chuyên nghiệp hoặc bước vào giai đoạn sung sức nhất sự nghiệp, trong khi người còn lại phải bắt đầu lại từ một vị trí thấp hơn nhiều.
Câu chuyện của Nguyễn Trọng Đại gợi ra cảm giác ấy, nhưng nếu tách khỏi những tiếc nuối quanh một tài năng từng nổi bật ở cấp độ trẻ, câu hỏi đáng quan tâm hơn là 29 tuổi trong bóng đá có thực sự quá muộn hay không. Câu trả lời không hoàn toàn bi quan, bởi bóng đá từng chứng kiến không ít cầu thủ chỉ thực sự tìm được vị trí của mình khi đã bước qua tuổi 25.
Jamie Vardy là ví dụ nổi tiếng nhất. Anh bị Sheffield Wednesday loại khi còn trẻ, phải chơi bóng ở hệ thống bán chuyên và tới 27 tuổi mới có trận đầu tiên tại Premier League. Hai năm sau, Vardy cùng Leicester City vô địch nước Anh và sau này khép lại quãng thời gian tại CLB với một chức vô địch Premier League, một FA Cup và hơn 140 bàn tại giải đấu cao nhất nước Anh.
Câu chuyện của Vardy không có nghĩa bất kỳ cầu thủ 29 tuổi nào cũng có thể trở thành ngôi sao. Nó chỉ cho thấy tuổi tác không phải yếu tố duy nhất quyết định một sự nghiệp còn có thể đi tiếp hay không.
29 tuổi chưa phải quá muộn
Trong bóng đá hiện đại, 29 tuổi thường được xem là giai đoạn cầu thủ đã bước vào độ chín. Với những người thi đấu đỉnh cao liên tục từ năm 20 tuổi, đây có thể là lúc cơ thể bắt đầu chịu tác động của hàng trăm trận đấu, nhưng với một cầu thủ có quãng thời gian thi đấu không đều, cách nhìn ấy chưa hẳn chính xác.
Họ có thể đã mất nhiều năm phát triển, nhưng đồng thời cũng chưa chịu khối lượng vận động giống những người chơi 40 hay 50 trận mỗi mùa. Quan trọng hơn, 29 tuổi vẫn đủ để một cầu thủ có thêm vài mùa giải tốt nếu tìm được môi trường phù hợp.
Vấn đề lúc này không còn nằm ở chuyện trở lại đúng vị thế từng được dự báo năm 19 tuổi, mà là xác định một mục tiêu thực tế hơn. Joselu là trường hợp đáng chú ý khi tiền đạo Tây Ban Nha trải qua một hành trình dài qua nhiều CLB, từ Hoffenheim, Hannover, Stoke City, Newcastle, Alaves tới Espanyol, nhưng vẫn duy trì sự nghiệp đủ lâu để cơ hội lớn nhất xuất hiện khi đã ngoài 30.
Đến tuổi 33, Joselu trở lại Real Madrid dưới dạng cho mượn. Một năm sau, anh ghi hai bàn cuối trận trước Bayern Munich ở bán kết Champions League, đưa Real vào chung kết rồi lên ngôi vô địch.
  |
|
|
Luca Toni cũng là một trường hợp nở muộn. Tiền đạo Italy tới 27 tuổi mới lần đầu khoác áo đội tuyển quốc gia, sau đó vô địch World Cup 2006, trở thành một trong những chân sút hàng đầu Serie A và tiếp tục ghi bàn đều đặn khi đã ngoài 30.
Điểm chung của những trường hợp ấy là họ không còn sống bằng những dự báo về tiềm năng. Khi tuổi trẻ đã qua, thứ quyết định cơ hội là số phút thi đấu, thể lực, phong độ và khả năng thích nghi.
Đó cũng là khác biệt lớn nhất giữa một cầu thủ 19 tuổi và một cầu thủ 29 tuổi. Ở tuổi 19, CLB có thể chờ hai hoặc ba mùa để cầu thủ phát triển, còn ở tuổi 29, rất ít đội bóng còn đủ kiên nhẫn như vậy, khiến một cuộc trở lại luôn khó hơn rất nhiều.
Muốn trở lại phải chấp nhận vị thế mới
Khó khăn lớn nhất đôi khi không nằm ở thể lực, mà ở việc chấp nhận rằng mình không còn ở vị trí cũ. Một cầu thủ từng khoác áo đội tuyển trẻ, chơi V.League hoặc được xem là tài năng lớn dễ có xu hướng tìm lại ngay cấp độ từng thuộc về mình, nhưng sau vài năm ít thi đấu, bước đầu hợp lý có thể là xuống một hạng đấu thấp hơn.
Vardy từng chơi bóng bán chuyên, Joselu chấp nhận thay đổi CLB liên tục để tìm cơ hội. Nhiều cầu thủ khác cũng phải xuống hạng dưới, chuyển sang một giải ít danh tiếng hơn hoặc nhận mức lương thấp hơn để được ra sân thường xuyên.
Đó không nhất thiết là thất bại, bởi với một cầu thủ đang cần cứu sự nghiệp, 30 trận ở giải hạng Nhất có thể giá trị hơn vài lần xuất hiện ở V.League. Được chơi đủ 90 phút mỗi tuần quan trọng hơn việc giữ một bản lý lịch đẹp nhưng phần lớn thời gian ngồi ngoài.
  |
|
|
Muốn trở lại ở tuổi 29, một cầu thủ trước hết phải bỏ được suy nghĩ rằng mình đang trở về vị trí cũ. Sau vài mùa sa sút, vị trí ấy có thể đã không còn nữa và thứ anh ta cần là tạo ra một chỗ đứng mới.
Điều đó đòi hỏi sự thực tế. Thay vì hỏi CLB nào phù hợp với tên tuổi của mình, câu hỏi nên là nơi nào có thể cho mình thi đấu; thay vì đặt tiền bạc lên trước, ưu tiên có thể phải chuyển sang môi trường chuyên môn và số phút ra sân.
Cầu thủ cũng cần nhìn lại chính mình. Ở tuổi 29, tốc độ có thể giảm, cơ thể phản ứng khác trước và vị trí từng phù hợp ở tuổi 20 chưa chắc vẫn còn phù hợp, nên một tiền vệ tấn công có thể phải chơi thấp hơn, một cầu thủ chạy cánh có thể bó vào trung tâm, còn người từng dựa nhiều vào thể chất phải học cách chơi đơn giản hơn.
Những thay đổi ấy không hào nhoáng, nhưng thường quyết định một cầu thủ còn tồn tại được trong bóng đá chuyên nghiệp hay không. Đây cũng là điểm dễ gây nhầm lẫn nhất khi nói về một cuộc trở lại, bởi nếu đặt tiêu chuẩn rằng một tài năng từng nổi bật phải quay lại đội tuyển, chơi cho CLB lớn hoặc đạt tới những kỳ vọng của 10 năm trước, rất nhiều hành trình làm lại sẽ bị xem là thất bại ngay từ đầu.
Nhưng sự nghiệp cầu thủ không chỉ có hai trạng thái là ngôi sao hoặc biến mất. Một cầu thủ 29 tuổi trở lại thi đấu đều đặn ở giải hạng Nhất, sau đó tìm được chỗ đứng tại V.League và chơi thêm vài mùa ổn định cũng có thể xem là thành công.
Anh không cần chứng minh những dự báo năm 19 tuổi là đúng, chỉ cần chứng minh mình vẫn còn khả năng sống bằng nghề. Vardy hay Joselu hấp dẫn bởi họ đi xa hơn rất nhiều giới hạn đó, nhưng phần lớn những cuộc trở lại trong bóng đá diễn ra lặng lẽ hơn, khi một cầu thủ tìm được đội bóng phù hợp, chơi đều, lấy lại thể lực và kéo dài sự nghiệp thêm vài năm.
Với Trọng Đại hay bất kỳ cầu thủ nào ở hoàn cảnh tương tự, tuổi 29 vì thế chưa phải dấu chấm hết. Tuy nhiên, cơ hội cũng không còn rộng như lúc 20 tuổi và mỗi mùa giải mất đi đồng nghĩa cánh cửa hẹp thêm, nên muốn trở lại, đôi khi phải bắt đầu bằng việc chấp nhận mình không còn là cầu thủ của những kỳ vọng cũ.
Ở tuổi 29, cơ hội không còn đến chỉ vì tiềm năng, mà phải được giành lại bằng phong độ, sự kiên nhẫn và khả năng thích nghi.