Đội bóng đặc biệt nhất châu Âu vẫn tồn tại

Athletic Club là đội bóng đặc biệt nhất thế giới.

Barcelona từ lâu tự hào với khẩu hiệu “Mes que un club” (Tạm dịch: Hơn cả một CLB). Nhưng hiện tại, câu nói ấy dường như mất đi phần nào ý nghĩa. Nếu phải tìm một đội bóng thật sự sống đúng với tinh thần “hơn cả một CLB”, Athletic Club mới là cái tên xứng đáng được nhắc đến.

Barcelona từng khác biệt. Họ đại diện cho một triết lý bóng đá, một bản sắc và một cộng đồng vượt ra ngoài phạm vi sân cỏ. Nhưng theo thời gian, đội bóng xứ Catalonia ngày càng bị cuốn vào vòng xoáy tiền bạc. Từ việc thương mại hóa áo đấu cho đến quyền đặt tên sân, gần như mọi thứ đều có thể trở thành nguồn thu.

Barcelona có lý do để làm vậy. Những năm quản lý thiếu hiệu quả dưới thời Josep Maria Bartomeu đẩy CLB đến sát bờ vực khủng hoảng tài chính. Joan Laporta sau đó phải sử dụng hàng loạt “đòn bẩy kinh tế” để duy trì sức cạnh tranh và đưa đội bóng trở lại cuộc đua danh hiệu.

Cách làm ấy giúp Barcelona tiếp tục giành những chiếc cúp và duy trì vị thế của một ông lớn. Nhưng cái giá phải trả là sự khác biệt.

Mô hình gần như không thể sao chép

Barcelona vẫn là một CLB vĩ đại, nhưng họ không còn quá đặc biệt như trước. Trong khi đó, ở Bilbao, Athletic Club vẫn kiên quyết bảo vệ những nguyên tắc tưởng như lỗi thời trong bóng đá đỉnh cao. Và chính điều đó khiến Athletic trở nên đặc biệt.

Khi Ernesto Valverde cùng Athletic vô địch Copa del Rey năm 2024, ông từng thừa nhận đây là danh hiệu có ý nghĩa nhất trong sự nghiệp bóng đá của mình.

Điều đáng nói là Valverde từng giành hai danh hiệu khi còn là cầu thủ Barcelona và thêm bốn chiếc cúp trên cương vị HLV đội bóng xứ Catalonia. Thế nhưng, theo ông, không thành tích nào có thể sánh với chức vô địch cùng Athletic. Lý do không nằm đơn thuần ở chiếc cúp.

Hàng triệu người hâm mộ đứng chật kín dọc theo sông Nervion để chứng kiến đội nhà diễu hành ăn mừng danh hiệu đầu tiên sau 40 năm.

Athletic phải chờ 40 năm để được nâng một danh hiệu lớn. Trong khoảng thời gian ấy, họ sáu lần thất bại ở các trận chung kết. Bốn thập kỷ chờ đợi khiến chức vô địch Copa del Rey trở thành sự khẳng định cho cả một thế hệ.

Quan trọng hơn, Athletic chứng minh rằng một CLB vẫn có thể thành công mà không cần từ bỏ bản sắc để chạy theo cuộc đua tiền bạc. Đó mới là điều khiến chiếc cúp năm 2024 trở nên đặc biệt.

Athletic có một chính sách tuyển dụng nổi tiếng và cực kỳ khắt khe. Đội bóng chỉ sử dụng những cầu thủ có nguồn gốc Basque hoặc được đào tạo trong hệ thống bóng đá xứ Basque. Trong thời đại các CLB có thể bỏ ra hàng trăm triệu euro để chiêu mộ cầu thủ từ bất kỳ đâu trên thế giới, lựa chọn của Athletic Club gần như đi ngược hoàn toàn xu thế.

Khu vực Basque không có nguồn nhân lực khổng lồ. Nhưng thay vì thay đổi nguyên tắc để mở rộng thị trường, Athletic Club chọn cách đầu tư mạnh vào đào tạo trẻ. Họ tìm kiếm tài năng trong chính cộng đồng của mình, nuôi dưỡng cầu thủ từ nhỏ và xây dựng một mối liên kết đặc biệt giữa đội bóng với thành phố Bilbao.

Ở Athletic Club, một cầu thủ không đơn thuần khoác áo CLB. Anh ta đại diện cho quê hương, gia đình và những người đã lớn lên cùng đội bóng. Đó cũng là lý do người dân Bilbao có mối quan hệ đặc biệt với Athletic Club. Với nhiều người, yêu Athletic Club không phải một lựa chọn. Đó là thứ được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Có lẽ không hình ảnh nào thể hiện rõ hơn điều đó bằng “La Gabarra”. Năm 1984, Athletic Club giành cú đúp và ăn mừng bằng chiếc sà lan diễu hành trên sông Ria de Bilbao. Hơn một triệu người đổ xuống đường chứng kiến khoảnh khắc lịch sử.

Sau đó, Athletic Club phải chờ đúng 40 năm mới lại được tận hưởng một cuộc diễu hành tương tự. Điều đặc biệt là khi đội bóng vô địch Copa del Rey năm 2024, không một cầu thủ nào trong đội hình sinh ra vào thời điểm Athletic giành danh hiệu gần nhất.

Họ chỉ được nghe ông bà, cha mẹ kể về La Gabarra và những ngày Bilbao chìm trong lễ hội. Vì thế, khi Unai Simon cùng các đồng đội bước lên chiếc sà lan năm 2024, đó không đơn thuần là màn ăn mừng chức vô địch. Đó là khoảnh khắc một ký ức được truyền qua nhiều thế hệ cuối cùng cũng trở thành hiện thực.

Thủ môn của Athletic Club từng nói rằng họ chờ cả đời cho khoảnh khắc ấy. Và anh hoàn toàn không cường điệu.

Bóng đá vẫn đặc biệt

Bóng đá ngày nay trở thành cuộc chơi của những CLB giàu có. Khoảng cách giữa nhóm quyền lực và phần còn lại ngày một lớn. Những đội bóng có tiền có thể mua tài năng, xây dựng đội hình và nhanh chóng hướng đến danh hiệu. Trong bối cảnh ấy, Athletic Club giống như một sự phản kháng.

Athletic là đội bóng quá đặc biệt.

Họ không thể cạnh tranh về tài chính với Real Madrid, Barcelona hay những CLB được hậu thuẫn bởi các tập đoàn và nguồn tiền khổng lồ. Nhưng Athletic Club có thứ mà tiền không thể mua là bản sắc. Họ không chỉ đào tạo cầu thủ. Họ đào tạo những người hiểu mình đang chơi bóng vì ai.

Đó cũng là lý do Athletic Club nhận được sự tôn trọng vượt xa hình ảnh một CLB. Ngay cả Barcelona từng thừa nhận mô hình của Athletic Club là bằng chứng cho chất lượng bóng đá xứ Basque và khả năng cạnh tranh đáng kinh ngạc giữa thời đại toàn cầu hóa.

Có thể Barcelona vẫn là một trong những CLB vĩ đại nhất thế giới. Nhưng “vĩ đại” và “hơn cả một CLB” không nhất thiết là cùng một thứ.

Barcelona phải hy sinh một phần bản sắc để tồn tại trong cuộc chơi hiện đại. Athletic Club thì chọn con đường khó hơn. Họ giữ nguyên những nguyên tắc của mình và chấp nhận rằng thành công có thể đến chậm hơn.

Đổi lại, mỗi chiến thắng của họ mang một ý nghĩa lớn hơn tỷ số trên bảng điện tử. Athletic Club không chỉ giành danh hiệu. Họ bảo vệ một cách sống, một cộng đồng và một niềm tin rằng bóng đá vẫn có thể thuộc về những người yêu nó.

Trong một thế giới mà gần như mọi thứ đều có thể mua bằng tiền, Athletic Club chứng minh có những giá trị vô giá trên thị trường. Và xét trên phương diện ấy, có lẽ Athletic Club mới là đội bóng xứng đáng với danh xưng “hơn cả một CLB”.