Tuyển Indonesia xứng đáng thắng Bangladesh, nhưng FIFA vẫn phải giải thích rõ vì sao 2 phút bù giờ thành 7 phút trong trận đấu trực tiếp quyết định vé chung kết.
|
|
Indonesia thắng Bangladesh 9-2 và giành vé vào chung kết sau một trong những màn rượt đuổi tỷ số căng thẳng nhất giải. |
Indonesia thắng Bangladesh 9-2 và giành quyền vào chung kết FIFA ASEAN Cup tối 1/10. Xét về thế trận, chất lượng cầu thủ hay số cơ hội tạo ra, không có nhiều điều phải tranh luận về sự vượt trội của đội chủ nhà.
Tranh cãi nằm ở một chi tiết khác. Bảng điện ban đầu thông báo 2 phút bù giờ, nhưng trận đấu cuối cùng kéo dài tới phút 90+7, đủ để Kevin Diks và Mitchell Baker ghi hai bàn quyết định giúp Indonesia vượt Malaysia về tổng số bàn thắng.
Hai con số ấy – 2 phút và 7 phút – tạo ra khác biệt rất lớn. Nếu trận đấu khép lại gần mốc được thông báo ban đầu, Malaysia vào chung kết sau chiến thắng 6-0 trước Singapore; khi Indonesia có thêm thời gian và ghi hai bàn cuối, Garuda mới là đội đi tiếp.
Không có cơ sở để nói trọng tài giúp Indonesia. Luật bóng đá cũng cho phép trọng tài cộng thêm thời gian nếu tiếp tục xuất hiện gián đoạn sau khi bảng bù giờ được công bố.
Nhưng đúng luật chưa đủ. Một giải đấu muốn tạo dựng uy tín phải khiến những quyết định quan trọng trở nên dễ hiểu, đặc biệt khi chúng tác động trực tiếp tới đội nào đi tiếp và đội nào bị loại.
FIFA không thể để khoảng mờ quyết định vé chung kết
Theo luật IFAB, số phút được trọng tài thứ tư giơ lên là thời gian bù tối thiểu, không phải giới hạn cứng. Nếu tiếp tục có VAR, chấn thương, thay người, ăn mừng bàn thắng hoặc những tình huống làm trận đấu bị gián đoạn, trọng tài hoàn toàn có thể cho đá thêm.
Vì vậy, việc một trận được thông báo bù 2 phút nhưng kéo dài hơn không phải chuyện chưa từng xuất hiện. Vấn đề tại Jakarta nằm ở quy mô của sự thay đổi và hoàn cảnh đặc biệt của trận đấu.
  |
|
Indonesia thắng Bangladesh 9-2 và giành vé vào chung kết sau một trong những màn rượt đuổi tỷ số căng thẳng nhất giải. |
Từ 2 lên 7 phút không phải vài chục giây phát sinh. Đó là thêm khoảng 5 phút, và chính quãng thời gian ấy chứa hai bàn làm đảo ngược thứ tự bảng đấu.
Trong một trận đã an bài, chi tiết này có thể nhanh chóng bị bỏ qua. Trong một lượt cuối mà Indonesia và Malaysia bằng điểm, bằng hiệu số và phải phân định bằng số bàn thắng, mọi phút bù giờ đều trở thành một phần của cuộc đua.
HLV Thomas Dooley của Bangladesh vì vậy có lý do để đặt câu hỏi. Malaysia cũng có lý do để cảm thấy tiếc nuối, bởi đội của Tan Cheng Hoe đã rời sân sau chiến thắng 6-0 với một kết quả tưởng đủ để đứng đầu bảng.
FIFA không cần bảo vệ Indonesia khỏi những câu hỏi ấy. Điều cơ quan tổ chức cần làm là giải thích đủ rõ để câu hỏi không biến thành nghi ngờ.
Nếu bảng điện 2 phút là lỗi của bộ phận điều hành, hãy nói rõ đó là lỗi. Nếu trọng tài sau đó xác định có thêm 5 phút gián đoạn cần bù, FIFA cũng nên công bố căn cứ.
Một lời giải thích rõ ràng không làm giảm giá trị chiến thắng của Indonesia. Ngược lại, nó bảo vệ chính đội vào chung kết khỏi cảm giác rằng hai bàn cuối xuất hiện trong một khoảng thời gian khó hiểu.
Đây là điểm quan trọng nhất. Khi tổ chức một giải đấu mới, FIFA không thể chỉ quan tâm tới việc quyết định có đúng luật hay không; họ còn phải quan tâm tới việc quyết định ấy có đủ minh bạch để những đội liên quan chấp nhận hay không.
Một giải mới không được phép xem nhẹ niềm tin
FIFA ASEAN Cup đang cố tạo ra hình ảnh khác với những giải khu vực truyền thống. Giải nằm trong FIFA window, có VAR, quy tụ lực lượng tốt hơn và được quảng bá như một sân chơi nâng chuẩn bóng đá Đông Nam Á.
Chính vì vậy, tiêu chuẩn điều hành cũng phải cao hơn.
  |
|
Tranh cãi bùng lên khi bảng điện ban đầu thông báo 2 phút bù giờ nhưng trận đấu kéo dài tới phút 90+7. |
Một trong những lý do VAR và công nghệ được đưa vào bóng đá là giảm tranh cãi ở những quyết định lớn. Nhưng công nghệ không có nhiều ý nghĩa nếu một chi tiết đơn giản như thời gian bù giờ lại khiến HLV, truyền thông và CĐV phải tự đoán chuyện gì đã xảy ra.
Đặc biệt, thể thức FIFA ASEAN Cup khiến vấn đề càng nhạy cảm. Mỗi đội chỉ có ba trận vòng bảng, chỉ đội đầu bảng vào chung kết và các chỉ số phụ có thể quyết định cả hành trình.
Trong cấu trúc ấy, một chiếc thẻ đỏ, một bàn thắng ở phút cuối hoặc vài phút bù giờ đều có sức nặng lớn hơn bình thường. FIFA vì thế càng phải hạn chế nhiều nhất những khoảng mờ về điều hành.
Indonesia không làm gì sai khi tiếp tục tấn công. HLV John Herdman biết đội cần bàn và cầu thủ của ông tận dụng từng giây còn lại để ghi thêm hai bàn, đúng với nhiệm vụ của một đội đang chạy đua ngôi đầu.
Malaysia cũng không thể đổ lỗi cho Indonesia vì mình bị loại. Họ có ba trận để tạo lợi thế và cuối cùng vẫn phải chấp nhận tiêu chí xếp hạng đã được quy định từ trước.
Nhưng FIFA có trách nhiệm khác. Cơ quan tổ chức phải bảo đảm khi một khoảnh khắc quyết định xảy ra, không ai phải hỏi vì sao trận đấu vẫn tiếp tục.
  |
|
FIFA ASEAN Cup có được một kịch bản giàu cảm xúc, nhưng cách điều hành thời gian bù giờ cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tính minh bạch. |
Tranh cãi “2 phút thành 7 phút” vì thế lớn hơn một bảng điện. Nó chạm vào thứ quan trọng nhất với một giải đấu mới: niềm tin rằng luật được áp dụng rõ ràng và giống nhau cho mọi đội.
Nếu FIFA giải thích được 5 phút phát sinh đến từ đâu, câu chuyện có thể kết thúc rất nhanh. Nếu không, chiến thắng 9-2 đáng lẽ được nhớ bởi màn rượt đuổi nghẹt thở của Indonesia lại có nguy cơ gắn thêm một dấu hỏi không cần thiết.
FIFA ASEAN Cup đang có nhiều thứ để xây dựng: thương hiệu, chất lượng chuyên môn, khán giả và vị thế trong bóng đá khu vực. Nhưng trước tất cả những điều đó, giải phải xây được niềm tin.
Indonesia đã giành vé chung kết trên sân. Phần còn lại là việc FIFA chứng minh rằng những phút cuối đưa họ tới đó được điều hành theo cách đủ rõ để không ai phải nghi ngờ.