Ông chủ Indonesia đứng sau đội bóng hủy diệt MU

Chiến thắng 4-1 trước Manchester United ở Champions League hôm 21/10 khiến Como trở thành tâm điểm của bóng đá châu Âu. Nhưng phía sau màn trình diễn ấn tượng của thầy trò Cesc Fabregas còn có một câu chuyện đáng chú ý: đội bóng nhỏ bên hồ Como đang được hậu thuẫn bởi một trong những gia đình giàu nhất Đông Nam Á.

Bảy năm trước, Como còn thi đấu ở Serie D, giải hạng tư Italy, sau nhiều lần rơi vào khủng hoảng tài chính. Sân Giuseppe Sinigaglia nằm bên hồ chỉ có sức chứa hơn 12.000 người, còn đội bóng gần như không có vị thế trên bản đồ bóng đá châu Âu. Đến tháng 10/2026, Como lần đầu dự Champions League và đánh bại MU, đội bóng từng ba lần vô địch châu Âu.

Sự thay đổi bắt đầu từ năm 2019, khi hai anh em tỷ phú Indonesia, Robert Budi Hartono và Michael Bambang Hartono, mua lại Como thông qua công ty Sent Entertainment thuộc hệ thống kinh doanh Djarum. Người được giao điều hành dự án là Mirwan Suwarso, một doanh nhân có nền tảng trong ngành quảng cáo, truyền hình và sản xuất phim.

Mua đội bóng để làm phim tài liệu

Điều thú vị là gia đình Hartono ban đầu không có kế hoạch biến Como thành một thế lực bóng đá. Theo Business of Sport, thương vụ mua CLB năm 2019 chỉ có giá khoảng 850.000 euro. Khoản đầu tư tương đối nhỏ đối với gia đình sở hữu khối tài sản hàng chục tỷ USD.

Trong cuộc phỏng vấn với The Observer ngày 18/10, Mirwan Suwarso thừa nhận kế hoạch ban đầu gần như chẳng liên quan đến tham vọng chinh phục bóng đá châu Âu. Ông từng phụ trách chương trình Garuda Select, đưa những cầu thủ trẻ Indonesia tới thi đấu với các học viện bóng đá tại châu Âu. Chương trình thu hút khán giả, khiến Suwarso muốn phát triển một sản phẩm truyền hình tương tự.

Como được lựa chọn để triển khai ý tưởng ấy. Nhóm đầu tư dự định đưa cầu thủ Indonesia sang Italy, sau đó sản xuất chương trình truyền hình ghi lại hành trình thi đấu của họ. Tuy nhiên, những hạn chế về việc đăng ký cầu thủ ngoài Liên minh châu Âu buộc dự án phải thay đổi.

Ban lãnh đạo chuyển sang sản xuất phim tài liệu xoay quanh hoạt động của CLB. Khi Como liên tiếp thăng hạng, chi phí vận hành tăng lên và dự án truyền hình không còn đủ khả năng duy trì đội bóng. Suwarso cùng nhóm chủ sở hữu phải lựa chọn giữa việc dừng đầu tư hoặc xây dựng một mô hình kinh doanh thực sự.

Họ quyết định đi theo hướng thứ hai.

Como chi khoảng 342 triệu euro mua cầu thủ từ mùa giải 2024/25 đến tháng 8/2026, trở thành một trong những đội đầu tư mạnh nhất Serie A.

Suwarso chuyển tới London năm 2023 để trực tiếp quản lý dự án và chính thức giữ chức chủ tịch Como từ tháng 10/2024. Từ một người làm truyền hình, ông trở thành nhân vật điều hành đội bóng đang lên của Serie A.

Phía sau Suwarso là tiềm lực tài chính của gia đình Hartono. Tập đoàn Djarum khởi nghiệp từ ngành thuốc lá, sau đó mở rộng sang ngân hàng, bất động sản, điện tử và thương mại điện tử. Một trong những tài sản quan trọng nhất của gia đình là cổ phần tại Bank Central Asia, ngân hàng tư nhân lớn của Indonesia.

Theo danh sách Forbes công bố tháng 12/2025, hai anh em Hartono sở hữu tổng tài sản 43,8 tỷ USD, đứng đầu danh sách những người giàu nhất Indonesia. Michael Bambang Hartono qua đời tháng 3/2026, hưởng thọ 86 tuổi, nhưng gia đình tiếp tục đứng sau dự án Como.

Điều kiện tài chính giúp Como mạnh tay trên thị trường chuyển nhượng. Theo La Gazzetta dello Sport, từ mùa giải 2024/25 đến tháng 8/2026, CLB chi khoảng 342 triệu euro mua cầu thủ. Chỉ Juventus, AC Milan và Napoli có mức đầu tư lớn hơn trong cùng giai đoạn tại Italy.

Riêng mùa hè 2026, Como đã chi 127 triệu euro tính đến thời điểm thống kê của tờ báo Italy. Khoản tiền được sử dụng để xây dựng đội hình có khả năng cạnh tranh ở Champions League, thay vì chỉ hướng tới mục tiêu trụ hạng như khi vừa trở lại Serie A.

Đế chế tỷ phú và tham vọng thay đổi bóng đá Italy

Dù sở hữu nguồn tài chính khổng lồ, Suwarso không muốn Como phụ thuộc hoàn toàn vào tiền của gia đình Hartono. Ông nhận ra CLB khó có thể cạnh tranh thương mại với Juventus, Inter hay Milan nếu chỉ dựa trên lượng người hâm mộ truyền thống.

Cesc Fabregas đưa Como tới Champions League trước khi cùng đội bóng đánh bại MU 4-1.

Como nằm bên một trong những hồ nước nổi tiếng nhất châu Âu, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm. Nơi này còn gắn liền với giới thượng lưu và những ngôi sao Hollywood như George Clooney. Suwarso quyết định tận dụng lợi thế địa lý để biến CLB thành một phần của ngành du lịch.

Ông so sánh chiến lược phát triển của Como với Disney. Bóng đá đóng vai trò thu hút sự chú ý, trong khi nguồn thu được mở rộng sang thời trang, khách sạn, nhà hàng, du lịch và các sản phẩm giải trí. Theo The Times, doanh thu bán hàng lưu niệm và các sản phẩm thương hiệu của Como tăng từ khoảng 53.000 euro mỗi năm lên hơn 10 triệu euro trong năm trước, với mục tiêu đạt 34-40 triệu euro trong năm 2026.

Sân Giuseppe Sinigaglia cũng được xem như một điểm đến du lịch. Người hâm mộ có thể lựa chọn những gói trải nghiệm kết hợp xem bóng đá với đi thuyền trên hồ, tham quan thành phố hoặc sử dụng dịch vụ cao cấp. Đội bóng còn phát triển thương hiệu thời trang riêng, hợp tác với những nhãn hàng quốc tế và mở rộng các hoạt động kinh doanh ngoài sân cỏ.

Tuy nhiên, tiền bạc và khả năng tiếp thị chỉ giải thích một phần thành công. Quyết định chuyên môn quan trọng nhất của Como là trao quyền cho Cesc Fabregas.

Cựu tiền vệ Arsenal, Barcelona và Chelsea gia nhập Como với tư cách cầu thủ năm 2022, trước khi chuyển sang công tác huấn luyện. Suwarso kể rằng ông nhận thấy sự tương đồng giữa cách Fabregas xây dựng đội bóng và cách ban lãnh đạo tổ chức doanh nghiệp. Cả hai cùng chú trọng cấu trúc, phương pháp làm việc và kế hoạch phát triển dài hạn.

Como lập hội đồng bóng đá gồm sáu thành viên để quyết định các vấn đề chuyên môn và chuyển nhượng. Theo Suwarso, Fabregas có tiếng nói quan trọng nhất trong những quyết định liên quan đến đội hình, nhưng không phải người duy nhất nắm quyền. Đội bóng kết hợp phân tích dữ liệu với đánh giá nhân sự, tài chính và sự phù hợp về chiến thuật.

Mô hình ấy góp phần đưa Como lên Serie A năm 2024, kết thúc mùa 2025/26 ở vị trí thứ tư và lần đầu góp mặt tại Champions League. Chiến thắng MU cho thấy đội bóng của Fabregas không chỉ sở hữu những cầu thủ chất lượng mà còn có tổ chức chiến thuật đủ tốt để áp đảo một tên tuổi lớn.

Dẫu vậy, mô hình Como vẫn chứa đựng rủi ro. Theo phân tích của Swiss Ramble, CLB ghi nhận khoản lỗ trước thuế khoảng 105,1 triệu euro trong năm tài chính 2024/25, dù doanh thu tăng đáng kể. Việc mở rộng hoạt động cũng gây tranh luận tại địa phương, đặc biệt quanh kế hoạch cải tạo sân vận động và những ảnh hưởng tới đời sống cư dân.

Suwarso thừa nhận Como phải tìm cách cân bằng giữa tham vọng phát triển toàn cầu và quyền lợi của cộng đồng địa phương. Ông hướng tới một doanh nghiệp bóng đá có khả năng tự tạo nguồn thu, thay vì mãi dựa vào tiền đầu tư của chủ sở hữu.

Bảy năm sau thương vụ mua lại với giá 850.000 euro, Como đã có mặt ở Champions League và đánh bại MU 4-1. Trên sân, Fabregas cùng Nico Paz trở thành những gương mặt đại diện cho thành công ấy. Nhưng phía sau họ là gia đình tỷ phú Indonesia và một nhà điều hành xuất thân từ ngành truyền hình, những người đang thử nghiệm mô hình kinh doanh khác biệt trong bóng đá Italy.

Chiến thắng MU mang lại sự chú ý lớn nhất trong lịch sử hiện đại của Como. Thử thách tiếp theo của Suwarso là chứng minh đội bóng có thể duy trì thành công mà không cần liên tục nhận thêm hàng trăm triệu euro từ gia đình Hartono.