Cha đẻ môn quần vợt khiếm thị

Người mù cũng có thể chơi quần vợt. Miyoshi Takei, người Nhật Bản, từng là một cậu thiếu niên mê quần vợt cuồng nhiệt. Không may là Takei bị mất dần thị giác từ năm 16 tuổi vì bệnh. Khi bị mù hoàn toàn thì nghị lực của ông vẫn đủ lớn để theo đuổi chương trình đại học. Nhưng còn với quần vợt? Takei vẫn muốn cầm vợt nhưng tất cả với ông là những trận đấu tưởng tượng trong đầu.

Đam mê của Takei đã khiến cô giáo của ông là Ayako cảm động và tình nguyện giúp chàng sinh viên thực hiện ước mơ vào năm 1984. Họ chế ra một quả bóng có khả năng tạo ra âm thanh khi di chuyển và điều đó giúp Takei phán đoán ra hướng chuyển động của bóng, một phát minh giúp cho người khiếm thị có thể chơi quần vợt. Năm 1990, giải quần vợt khiếm thị lần đầu tiên được tổ chức tại Tokyo, Takei được tôn vinh là người “khai sáng” môn này và ông vô địch giải 17 lần.

Ông Miyoshi Takei (trái) ở một giải quần vợt khiếm thị năm 2007. Ảnh: Ayako Matsui.

Điều gì đặc biệt trong quần vợt khiếm thị (Blind Tennis hay Soundball Tennis)? Họ phải được chơi trong môi trường thật yên tĩnh, vì người khiếm thị “nhìn” bóng bằng tai. Trái bóng cho người khiếm thị cũng rất đặc biệt vì bên trong nó có gắn chuông để đảm bảo cho người chơi “nhìn” thấy nó. Trái bóng đầu tiên mà Takei và Ayako làm bằng cách lấy quả bóng quần vợt bình thường, bổ đôi và nhét lõi trong đó một quả bóng bàn dành cho người khiếm thị (trong quả bóng bàn có vài viên bi sắt) rồi dán lại.

Từ 1990 đến 2010, bóng cho quần vợt khiếm thị do một công ty của Nhật Bản có tên Champion sản xuất. Sau đó, công ty Sakai Akira sản xuất, giá gốc một hộp 300 quả là 252.000 yen, còn mua lẻ là 945 yen/trái (khoảng 12 USD/trái). Takei từng nói: “Tiếng chuông trong trái bóng là linh hồn của quần vợt cho người khiếm thị, nghe tiếng chuông sau mỗi lần bóng chạm vợt đối thủ và chạm đất thì bạn có thể đoán được hướng đi của bóng, độ mạnh của nó để điều chỉnh lực vợt thích hợp”.

Hơn 20 năm, Takei luôn tìm cách phát triển bóng chuông cho đến khi ông qua đời vào năm 2011, thật tiếc do một tai nạn bởi ông đi vào đường tàu ở một ga tàu tại Tokyo khi con tàu đang lao tới. Có lẽ do sự đãng trí.

Một số điều chỉnh khác để phù hợp cho người khiếm thị là lưới thấp (dưới 80 cm), vợt ngắn (dưới 56 cm). Khi đánh đơn, các tay vợt chơi trong phạm vi hai ô giao bóng của sân quần vợt bình thường, đứng giao bóng ở vạch giữa sân. Khi phát bóng thì họ phải nghe điều lệnh của trọng tài, trọng tài hô phát bóng thì trong năm giây phải thực hiện ngay nếu không coi như bị thua.

Trong quần vợt khiếm thị, người khiếm thị cũng chia ra nhiều cấp độ khác nhau để áp dụng các luật khác nhau. Với người không nhìn thấy gì thì họ được đỡ bóng được nảy trên sân ba lần. Với cấp độ khiếm thị nhẹ hơn, họ chỉ được đánh bóng sau khi đã nảy dưới hai lần. Ngoài ra, cũng có quy định về độ ánh sáng của sân, màu sắc của bóng rất chặt chẽ cho các tay vợt mắt kém nhưng vẫn chưa mù hoàn toàn. Tháng 2/2014, Hiệp hội Quần vợt Khiếm thị Quốc tế (IBTA) chính thức ra đời, đến nay đã có hơn 30 nước ở cả 5 lục địa tham gia, một điều kiện để môn này có thể xuất hiện trong chương trình thi đấu của Paralympic.