Tối 11/8, HLV Phan Thanh Hùng qua đời. Ông ra đi, để lại sự nghiệp hiển hách của một cựu HLV trưởng tuyển quốc gia, cựu HLV trưởng CLB Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng, một cựu tuyển thủ quốc gia, học trò của Henrique Calisto. Giới chuyên môn ghi nhận ông là một trong những HLV hay nhất lịch sử bóng đá Việt Nam.

Ngày còn thi đấu, Phan Thanh Hùng được biết đến như là một cầu thủ đặc biệt đa năng. Từ tiền đạo, tiền vệ đến hậu vệ, cựu cầu thủ sinh năm 1960 có thể chơi ở mọi vị trí. Sự nghiệp của ông có một lần vô địch quốc gia, một bàn thắng cho tuyển Việt Nam tại vòng loại World Cup 1994 và một lần dự SEA Games 17.

Nhưng ông không chỉ là một cầu thủ tài năng. Sự nghiệp huấn luyện của Phan Thanh Hùng thậm chí còn rực rỡ, đa dạng và nhiều dấu ấn hơn.

Thành công ở V.League và dấu ấn tại CLB Hà Nội

Giai đoạn đầu sự nghiệp huấn luyện, ông Hùng có ba chức vô địch các giải trẻ cùng đội Đà Nẵng. Thành công lớn đầu tiên của vị chiến lược gia sinh năm 1960 là khi ông giúp tuyển Việt Nam có lần đầu tiên trong lịch sử vô địch AFF Cup . Năm 2008, HLV Phan Thanh Hùng là trợ lý của HLV Henrique Calisto.

Từ năm 2010 tới 2015, cựu cầu thủ quê Đà Nẵng giúp CLB Hà Nội hai lần đăng quang V.League và một lần giành danh hiệu siêu cúp quốc gia. Ông Hùng là HLV gắn bó lâu nhất với CLB thủ đô, cũng là người đặt nền móng cho toàn bộ thành công sau này của đội bóng. Dấu ấn lớn nhất của ông Hùng ở CLB Hà Nội là xây dựng được lối chơi kiểm soát bóng mang phong cách Calisto, tạo nên CLB giàu bản sắc nhất V.League và vẫn được duy trì cho tới ngày nay.

HLV Phan Thanh Hùng (áo tím) để lại ấn tượng rõ nét tại CLB Hà Nội.

Xen giữa quãng thời gian dẫn dắt CLB Hà Nội, năm 2012, ông Hùng làm HLV trưởng tuyển Việt Nam trong thời kỳ khủng hoảng của bóng đá Việt Nam ở cấp đội tuyển. Ông ra đi sau khi đội dừng cuộc chơi ngay vòng bảng AFF Cup (nay là ASEAN Cup) năm ấy.

Rời Hà Nội, tới CLB Quảng Ninh năm 2016, cựu HLV CLB Hà Nội đã giúp đội bóng đất mỏ chinh phục thành công Cúp Quốc gia và Siêu cúp Quốc gia. Tính tới khi giải thể năm 2021, CLB Quảng Ninh chưa có thêm bất kỳ chức vô địch nào. Năm 2019, HLV Phan Thanh Hùng cũng giúp đội bóng vùng than có lần đầu tiên trong lịch sử dự AFC Cup (nay là AFC Champions League Two).

Và cũng giống như tại Hà Nội, ông định hình một bản sắc mới cho Than Quảng Ninh. Đội bóng đất mỏ cùng với Hà Nội là hai CLB hiếm hoi ở V.League thời điểm ấy chơi được và thành công với lối đá kiểm soát, kết hợp hài hòa được tính thẩm mỹ và hiệu quả trong thi đấu.

Trước khi biến mất khỏi bản đồ bóng đá Việt Nam năm 2021, CLB Quảng Ninh có quãng thời gian đáng nhớ dưới bàn tay điều binh khiển tướng của HLV Phan Thanh Hùng.

Nói cách khác, từ năm 1963 tới năm 2021, 58 năm đã trôi qua, nhưng ông Hùng là HLV duy nhất có thể giúp CLB Quảng Ninh giành hai danh hiệu và suất dự giải quốc tế.

CLB Hà Nội và CLB Quảng Ninh là hai đội bóng chứng kiến sự nghiệp cầm quân của HLV Phan Thanh Hùng vươn lên đỉnh cao. Sau đó, ông tới làm việc tại CLB Bình Dương và CLB Đà Nẵng nhưng không thật sự thành công.

Phong cách và nghệ thuật của tướng Hùng

Những danh hiệu chưa thể lột tả hết về nghệ thuật cầm quân của HLV Phan Thanh Hùng. Ông đưa Nguyễn Quang Hải (năm 2014) và Đỗ Duy Mạnh (năm 2015) lên đội 1 CLB Hà Nội. Tại CLB Quảng Ninh năm 2020, HLV Phan Thanh Hùng cũng đưa Nguyễn Hai Long “ra ánh sáng”. Sau này, cả ba đều trở thành những ngôi sao của bóng đá Việt Nam. Hải và Mạnh thậm chí là hai hạt nhân của “Thế hệ vàng” hay nhất lịch sử tuyển Việt Nam.

Sự tài ba của ông không chỉ dừng lại ở việc sử dụng các tài năng trẻ, mà còn ở cách ông tạo ra sức ảnh hưởng lên các học trò.

“May mắn trong cuộc đời bóng đá của tôi là gặp được người thầy, người dẫn dắt, người khai phá hết tiềm năng của bản thân và đưa tôi lên một cái tầm khác. Đó chính là coach (trong tiếng Việt có nghĩa là “huấn luyện viên” Hùng – PV). Thầy là một HLV tận tâm, tâm huyết, thân thiện, luôn luôn học hỏi cái mới, người luôn có một triết lý và một trong những HLV hay nhất theo quan điểm của tôi”, Phạm Nguyên Sa, học trò cũ của HLV Phan Thanh Hùng ở CLB Đà Nẵng, viết trên trang cá nhân nhân Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11/2023.

Bài viết của Nguyên Sa năm 2023.

“Sau 7 năm, tôi và coach lại có dịp làm việc chung. Coach là nguyên nhân chính khi tôi quyết định đầu quân cho Quảng Ninh. Một đội bóng mới, một chiến thuật mới nhưng lần này coach lại cho tôi một bất ngờ khác khi giúp tôi nhận ra là đá bóng là phải bằng cái đầu, phải tư duy chứ không chỉ có dùng sức”, Nguyên Sa nhớ lại.

Cristiano Roland, học trò cũ của HLV Phan Thanh Hùng ở CLB Hà Nội, sau này là HLV giúp U17 Việt Nam có lần đầu tiên trong lịch sử dự U17 World Cup, cũng ca ngợi người thầy cũ: “HLV đặc biệt nhất trong sự nghiệp cầu thủ của tôi là ông Hùng. Khả năng thu phục nhân tâm của cầu thủ là kinh nghiệm quý báu của ông ấy. Những gì tôi từng cùng HLV Phan Thanh Hùng giành được là rất ý nghĩa”.

Không chỉ có tầm ảnh hưởng với các học trò, HLV Phan Thanh Hùng còn khiến những HLV làm việc với ông phải ấn tượng. “Hùng là HLV chịu khó học hỏi và có cá tính. Gắn bó với cậu ấy đủ lâu tôi biết Hùng tiếp cận với trận đấu nhanh và rất sáng tạo. Với bản lĩnh và khả năng của mình, Hùng là HLV giỏi”, Calisto phát biểu năm 2012.

Chịu khó học hỏi, có cá tính, sáng tạo và biết thu phục nhân tâm của cầu thủ, ông Phan Thanh Hùng là một trong những HLV nội đẳng cấp nhất của bóng đá Việt Nam.